هم عظيم باشد و هم صغير و هم‌چنين محال است كه هم سريع باشد و هم بطيء ؛ مگر آن كه اختلاف در اجزاء عرق باشد . كه در اين صورت ممكن است ، بلكه كثير الوقوع در يك نبضه بعض اجزاء آن عظيم و يا سريع محسوس گردند و بعضى ديگر صغير و يا بطىء چنان چه در مبحث جنس مختلف و غير مختلف به تفصيل ذكر يافت . و بدان كه مبحث نبض را بدين مقدار ختم نموده شروع به مبحث تفسره مىنمايد .